Leerlingen en schoolbestuurders vragen Tweede Kamer: voorkom dat kinderen de rekening betalen
Dreigende miljoenenkortingen op onderwijsachterstandsmiddelen zetten extra ondersteuning onder druk
Leerlingen en schoolbestuurders uit Den Haag en Utrecht hebben vandaag, mede namens andere schoolbesturen uit het land, een petitie aangeboden aan de Tweede Kamer. Zij vragen de politiek om in te grijpen voordat een nieuwe verdeling van onderwijsachterstandsmiddelen op 1 januari 2027 leidt tot forse kortingen bij getroffen scholen. Volgens de betrokken besturen dreigen grotere klassen en minder extra ondersteuning voor leerlingen die deze hulp hard nodig hebben.
Door de herijking van de risico-indicator onderwijsachterstanden door het CBS verandert de verdeling van de middelen over Nederland ingrijpend.. Terwijl het budget gelijk blijft, komen meer scholen in aanmerking voor deze middelen. Daardoor ontvangt een deel van de scholen, die nu wel deze middelen ontvangen, aanzienlijk minder.De ondersteuningsbehoefte van hun leerlingen is daarmee echter niet veranderd.
Miljoenen minder voor scholen in Den Haag en Utrecht
Volgens de berekeningen van de betrokken schoolbesturen daalt het gezamenlijke budget voor Haagse basisscholen met bijna 20%: van circa 40 miljoen naar 32,2 miljoen euro per jaar. In Utrecht gaat het om een daling van circa 5,5 miljoen euro per jaar.
De gevolgen worden zichtbaar op schoolniveau. OBS Erasmus in Den Haag verwacht bijvoorbeeld 451.000 euro te verliezen, ongeveer 13% van de schoolbegroting. Dat bedrag staat gelijk aan de financiële ruimte voor vier tot vijf voltijdsleerkrachten. De Openbare School Overvecht in Utrecht krijgt te maken met een verlies van 377.000 euro.
Tegelijkertijd worden ook gemeentelijke onderwijsachterstandsmiddelen geraakt. Den Haag verwacht jaarlijks circa 3,6 miljoen euro minder te ontvangen. In Utrecht gaat het om circa 2,5 miljoen euro minder, met zorgen over onder meer de voor- en vroegschoolse educatie.
De besturen waarschuwen dat door dergelijke kortingen klassen op getroffen scholen kunnen groeien van gemiddeld circa 20 naar 25 leerlingen of meer. Ook dreigt minder ruimte voor taalondersteuning, onderwijsassistenten en extra begeleiding.
“De kinderen in onze klassen veranderen niet doordat een rekenmodel verandert. Hun behoefte aan extra uitleg, taalondersteuning en begeleiding blijft dezelfde. Als scholen midden in het schooljaar fors moeten inleveren, raakt dat rechtstreeks de hulp die we kinderen kunnen bieden. Wij vragen de politiek om de invoering uit te stellen en te zorgen voor een meerjarige overgangs- en compensatieregeling. Laat leerlingen niet de rekening betalen,” zegt bestuurder Karen Peters.
“De nieuwe indicatoren zijn pas in de zomer bekend geworden, dat betekent dat onze scholen zich hier helemaal niet op hebben kunnen voorbereiden. Het is wat ons betreft onbestaanbaar dat zo’n grote wijziging in de bekostiging midden in een schooljaar wordt ingevoerd. De scholen die dit raakt staan in de meest uitdagende wijken van onder andere Utrecht en Den Haag. Wij krijgen graag een duidelijkere uitleg van de Minister waarom de effecten juist hier zo groot zijn”
Leerlingen van De Haagse Scholen bieden een petitie aan de Tweede Kamercommissie over de herijking onderwijsachterstandsmiddelen.
Vier verzoeken aan de Tweede Kamer
Met de petitie vragen de leerlingen en schoolbestuurders de Tweede Kamer om de staatssecretaris van OCW op te roepen tot vier maatregelen:
1. Stel de invoering per 1 januari 2027 uit. Geef scholen voldoende voorbereidingstijd en zorg voor een passende, meerjarige overgangs- en compensatieregeling.
2. Voorkom een stapeling van financiële gevolgen voor scholen en gemeenten. Breng de gezamenlijke effecten in kaart en behoud noodzakelijke ondersteuning, zowel op school als via gemeentelijke voorzieningen.
3. Bied meerjarige zekerheid over de schoolweging en het inspectietoezicht. Zorg voor een eerlijke beoordeling van onderwijsresultaten die recht doet aan de leerlingenpopulatie.
4. Zorg voor transparantie en overleg met betrokken schoolbesturen. Maak inzichtelijk hoe de nieuwe berekening uitwerkt en betrek de schoolbesturen uit de vier grote steden en andere getroffen gemeenten bij een zorgvuldige oplossing voordat de herverdeling wordt doorgevoerd.
De betrokken schoolbesturen onderkennen dat een verdeelmodel periodiek moet worden herijkt. Wanneer dit echter tot grote herverdeeleffecten leidt vraagt dat volgens hen om een zorgvuldige invoering die aansluit bij de dagelijkse werkelijkheid op scholen. Het risico op onderwijsachterstanden bij kinderen verdwijnt niet doordat een onderliggende berekening verandert.